پیام ویژه

آخرين مطالب

بالا گرفتن مناقشات بر سر اهدای عضو محکومان به اعدام بخشش لازم نیست، اهدایش کنید گزارش

بالا گرفتن مناقشات بر سر اهدای عضو محکومان به اعدام بخشش لازم نیست، اهدایش کنید

  بزرگنمايي:

پیام ویژه-به تازگی قوه قضاییه آیین‌نامه‌‌ای را تدوین و ابلاغ کرده که گرچه بسیاری از فعالان حقوقی در ایران آن را گام مثبتی در جهت رقم خوردن تحولات عظیم در نحوه اجرای مجازات اعدام بر‏می‌شمارند اما یکی از مواد آن که به موضوع اهدای عضو اشاره دارد، جنجال‏ آفرین شده و با مخالفت‌های بسیاری از سوی حقوقدانان و حتی جامعه پزشکی مواجه شده است.

گرچه در این آیین‌نامه رضایت محکوم به اعدام شرط اولیه برای اهدای عضو در نظر گرفته شده اما با این تفاسیر مخالفان معتقدند که این ماده می‌تواند تبعات مفسده‏انگیزی مانند «واداشتن محکوم به مرگ برای رضایت به اهدای عضو» و «زمینه‌سازی برای به‏وجود‏آمدن بورس اعضای بدن در حواشی غیرقابل شفاف زندان‌ها و دادگاه‌ها» داشته باشد.
27 خرداد 98 آیین‌نامه اجرای احکام حدود، سلب حیات، قطع عضو و قصاص نفس از طرف رئیس قوه قضائیه ابلاغ شد، آیین‌نامه‌ای که مقررات جدید و بدیعی در خصوص نحوه اجرای حکم اعدام و قصاص داشت. همزمان با اینکه عده‌ای از حقوقدانان این آیین‌نامه را گامی مثبت برای تحول در زمینه مجازات مجرمان دانستند، عده‌ای نیز نسبت به ماده 43 این آیین‌نامه واکنش منفی نشان‌ دادند؛ ماده‌ای که در آن به پیوند عضو شخص محکوم به اعدام اشاره دارد.
گرچه عنوان شدن «پذیرفتن توبه محکوم و عفو او» در ماده 28، «اعدام با روش‌هایی به جز طناب دار که دارای کمترین آزار برای محکوم باشد» در ماده 40 و «ممنوعیت حضور افراد کمتر از 18 سال تمام شمسی در محل اجرای حکم» در تبصره 2 ماده 43 این آیین‏نامه جزو موارد مثبت و امیدوارکننده‌‌ نسبت به برچیده‏شدن طناب‌های دار در محل‌های اجرای اعدام و حتی جلوگیری از اشاعه خشونت در جامعه در این آیین‌نامه بود، اما طرح اهدای عضو محکومان که پیش‏تر در قوانین مجازارت مجرامان در چین مشاهده شده بود، نکات مثبت این آیین‌نامه را کنار زد و توجه‌ها را به این ماده از آیین‌نامه جلب کرد. ماده‌ای که با موج مخالفت‌ها از سوی حقوقدانان و پزشکان روبه‌رو شد. گرچه موافقان، این ماده از آیین‌نامه اجرای احکام قصاص را ناشی از تدبیر و دوراندیشی قویه قضاییه دانستند و این تحول در آیین‌نامه را متناسب با نیازها، مقتضیات و ضروریات جامعه عنوان کردند اما مخالفان مسئولان قضایی کشور را نسبت به تبعات مفسده‏انگیزی که ممکن است به واسطه آن برای محکومان به اعدام پیش ‌آید انذار دادند.
مخالفت انجمن علمی گروه پزشکی ایران با اهدای عضو محکومین به اعدام
دکتر فاضل، رئیس مجمع انجمن‌های علمی گروه پزشکی ایران از اولین کسانی بود که با این ماده از آیین‌نامه اجرای احکام قصاص مخالفت کرد و خواهان حذف این ماده شد. او که به عنوان یکی از پایه‌گذاران پیوند اعضاء در ایران پس از انقلاب شناخته می‌شود، در نامه‌ای خطاب به حجت‏الاسلام ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضاییه نوشت: «ماده 47 آیین‏نامه اجرای احکام کیفری مبنی بر استفاده از اعضای بدن محکومین به اعدام به هر شکل و با هر پیش‌زمینه‌ای موجب نگرانی و تشویش خاطر گسترده جامعه پزشکی و به‏ویژه جراحان و پزشکان شریفی شده است که عمری را برای اعتلای پزشکی مملکت و رفع نیازهای مردم مصروف داشته‌اند.» او در این نامه ضمن اعتراض شدید به این ماده اعلام کرد: «شخصا هرگز حاضر به استفاده از این شیوه مذموم نخواهم بود و مطمئنم بسیاری از همکاران شریف و بلند‏آوازه‌ام نیز در چنین احساسی شریک هستند.» او استفاده از اعضای بدن محکومین به اعدام را بسیار ناخوشایند، مذموم و به شدت نقدپذیر دانست و افزود: «این اتفاق کمک چندانی به نیازمندان نخواهد کرد بلکه آبروی احترام‏برانگیز پدیده پیوند اعضاء را که با صرف عمر، مجاهدت و فداکاری گروه بزرگی از پزشکان این مملکت کسب شده است به شدت تهدید و زیر سوال خواهد برد.»
مخالفان و موافقان درباره اهدای عضو محکومان چه می‌گویند؟
قطعا یکی از مبناهای اصلی پذیرش این ماده از آیین‏نامه احکام مبنای فقیهی آن است، مبنایی که تا به امروز در این باره از سوی علما و از طریق استفتائات مورد بررسی قرار نگرفته است و تا پیش از این تمامی استفتائات مربوط به پیوند اعضای افراد مرگ مغزی شده است اما برخی از موافقان با این ماده به احکام فقهی و استفتائات علما درباره پیوند اعضای فرد کافر به فرد مسلمان استناد می‌کنند و معتقدند که از نظر شرعی، فقهی و عقلی نیز هیچ منعی برای اهدای عضو فرد معدوم به بیماران وجود ندارد. در فقه اسلامی از اغلب فقها سوال شده آیا می‌توان بدن انسان کافر را به فرد مسلمان اهدا کرد که فقها اعلام کرده‌اند این کار منع فقهی ندارد و عضو بعد از پیوند حکم عضو شخص گیرنده را دارد.
با این حال اما به نظر می‌رسد اهدای عضو پیش از اجرای حکم اعدام، تبعات مفسده‏انگیزی مانند «واداشتن محکوم به مرگ برای رضایت به اهدای عضو» و «زمینه‌سازی برای به‏وجود‏آمدن بورس اعضای بدن در حواشی غیرقابل شفاف زندان‌ها و دادگاه‌ها» داشته باشد. از آنجایی که اکثر خانواده محکومان، دارای توان مالی ضعیفی هستند، این ماده، شرایطی را فراهم می‌کند که آنها از محکوم به مرگ انتظار داشته باشند در مقابل دریافت وجه، برخی از اعضای بدن خود را پیش از آنکه زیر خاک رود، اهدا کنند. این نوع نگاه باعث از بین رفتن کرامت انسانی محکومان به مرگ، فارغ از جرمی که مرتکب شده‌اند، می‌شود.
علی جعفریان، رئیس بخش پیوند کبد بیمارستان امام‏خمینی‏(ره) از جمله مخالفان این ماده از آیین‌نامه اجرای احکام محکومان به اعدام گفته است: «وقتی موضوع اهدا مطرح است، فرد حتی برای بعد از مرگش موافقت می‌کند که اعضایش را اهدا کند، کارت اهدای عضو دریافت می‌کند و خودش مایل به اهدای عضو است، اما فرد اعدامی اصلا چنین شرایطی ندارد و معنای تمایل برای او معلوم نیست و در واقع وقتی این موضوع مطرح می‌شود، فشار زیادی بر روی فرد وجود دارد.» جعفریان تاکید کرده است: «از طرفی اگر قرار باشد، حکم اعدام به صورت اهدای عضو اتفاق بیفتد، گروه پزشکی زیر بار چنین کاری نمی‌رود. چنین اقدامی اشتباه است و فضای اهدای عضو را در کشور کاملا به شائبه‌های اجباری بودن، آلوده می‌کند. بنابراین این اقدام نه از نظر تعداد مشکلی را حل می‌کند و نه از نظر اعتبار کشور مناسب است و تاکید می‌کنم که گروه‌های پیوند هم اصلا این اقدام را انجام نمی‌دهند. تدوین چنین آیین‏نامه‌ای، اقدام شتاب‏زده‌ای بوده که بدون مشورت با افراد شاخص این حوزه، مطرح شده و اصلا عملیاتی نیست.»
در چه شرایطی اعضای محکومان داوطلب به اهدای عضو پذیرفته می‌شود؟
این مخالفت‌ها اما در حالی است که غلامحسین اسماعیلی، سخنگوی قوه قضاییه، در تاریخ یکم تیرماه، در رابطه با اهدای عضو از ناحیه محکومان به بیان توضیحاتی پرداخته و گفته است: «تاکنون از ناحیه قوه قضاییه هیچ ابلاغیه، آیین‏نامه و دستورالعملی در‏مورد اهدای عضو توسط محکومان به قصاص، اعدام و سایر محکومیت‌های کیفری تصویب و ابلاغ نشده است.» او افزود: «قطعا موضوع اهدای عضو به‏صورت داوطلبانه از ناحیه محکومان، نیازمند بررسی‌های فقهی، حقوقی، بهداشتی و پزشکی، اجتماعی و اجرایی است و اگر قرار باشد در این زمینه نفیاً یا اثباتاً تصمیم گرفته شود، همه ابعاد آن بررسی خواهد شد.» اسماعیلی تاکید کرد: «بر همین اساس، در آیین‏نامه نحوه اجرای احکام حدود، سلب حیات، قطع عضو، قصاص نفس و عضو و‏‏… که اخیراً تصویب و ابلاغ شده است، این نکته مورد اشاره قرار گرفته که اگر فردی از محکومان شخصاً، داوطلب اهدای عضو، قبل و بعد از اجرای مجازات باشد، کمیسیونی مرکب از معاونت حقوقی قوه قضاییه، وزیر دادگستری و رئیس سازمان پزشکی قانونی، با بررسی جهات مختلف دستورالعملی را تهیه و ارائه کنند.»





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

ثروتی که به سادگی دود شد!

نگاهی به جنایات انگلیس در ایران؛ از قحطی و غارت تا کودتا

سوء استفاده های آشکار در انتخابات شورا یاری

دیدار کارگروه رفع حصر فراکسیون امید با سران قوا

چرا ادعاهای محمدرضا خاتمی درباره تقلب پوچ است؟

نمی‌توانیم قسم حضرت عباس بخوریم كه این افراد بی‌گناه هستند

ماجرای پیشنهاد شبکه ماهواره‌ای به عادل فردوسی‌پور

اخبار کوتاه یک‌شنبه 23 تیر

از«خواهران ولنگار» می‌خواهم حجاب خود را رعایت كنند

چراغ روشن‌حجاریان در تاریکخانه دلواپسان

روسیه: امکان گفت‌وگوی عادی بین ایران و آمریکا وجود دارد

فرستاده ویژه مکرون در تهران

احتیاط عاقلانه

ماجرای عجیب سلولهای لاکچری در زندان اوین

بازتاب جهانی گام دوم تعهدات برجامی ایران

کاهش میلی‌متری تعهدات پاسخ لگد اروپا به جنازه برجام نیست

التماس واشنگتن به قاضی بی‌صلاحیت

دلار 4200 تومانی در سفره مردم 50 هزارتومان!

بالا گرفتن مناقشات بر سر اهدای عضو محکومان به اعدام بخشش لازم نیست، اهدایش کنید

دلایل ظهور و حذف چهره‌های برجسته سیاسی از صحنه قدرت بررسی شد صندلی داغ سیاست‌ورزی

2 میلیون بشکه ای که رابطه ایران و انگلیس را خراب می‌کند

گزارش CNBC از وضعیت اشتغال در آمریکا

فاجعه در تهران ؛ مستی و قتل

غذای سرخ کردنی را حتی یک بار در هفته هم نخورید

درآمد پروازهای عبوری از ایران چقدر است ؟

قیمت اینترنت در ایران ارزان تر از عراق ، عربستان و چین + عکس

ایران سقف برجام را شکافت

«جریان سوم»؛ عبور از اصلاح‌طلبان و اصولگرایان

زمزمه گران شدن اینترنت و چراغ سبز جهرمی/ تعرفه دیتا در خارج

سیر تا پیاز گم شدن تا پیدا شدن لیدا کاوه

ذوق‌زدگی صهیونیست‌ها از مواضع خفت‌بار بحرین

زمینه‌چینی ترامپ برای خروج از توافق با ژاپن

استفاده ترامپی برخی مسئولان ایرانی از فضای مجازی!

مقایسه نامه احمدی‌نژاد و اصلاح طلبان به دو مقام خارجی

شوک روز؛ پیشنهاد باورنکردنی پرسپولیس به مربی خارجی فاش شد+ سند

کدام دولت‌ها زرادخانه و کلاهک هسته‌ای دارند؟

شطرنج ترامپ با تنگه هرمز

گزارش «وال‌استریت ژورنال» از شکاف در دولت ترامپ درباره ایران

ارتش آمریکا تحقیر شد ترامپ، ایران را توئیت‌باران کرد!

آغاز کمپین انتخاباتی جامعه‌روحانیت و دو چالش مهم اصولگرایان

ارزکاوی خارجی‌ها با برق ارزان ایران

علت سکوت سعودی‌ها درباره انفجارهای جده

تشکیل رسمی اپوزیسیون در عراق و چند نکته

رویترز: ایران تا رسیدن به سقف ذخائر اورانیوم چند ماه فاصله دارد

نگاهی به وضعیت پیام‌رسان‌های داخلی

گزارشی از مواضع رسانه های ایران و رویکرد وزیر خارجه آلمان

نگاهی به حوزه اختیارات ملکه انگلیس

عامل تیراندازی در تاتر شهر سه بار خودکشی کرده بود

«هایکو ماس» در تهران به دنبال چیست؟

روسیه با آمریکا علیه ایران معامله کرد؟